Nagroda imienia Karela Čapka





Jest to najstarsza w Czechach (a wcześniej Czechosłowacji) nagroda. Istnieje od roku 1982 i jest zorganizowana w formie konkursu literackiego na opowiadanie. Została utworzona z myślą uhonorowania pamięci najsłynniejszego z czeskich pisarzy, twórcy terminu "robot" - Karela Čapka. Napisał on między innymi R.U.R., Krakatit, Inwazję jaszczurów, a także Mlok, która to książka dała nazwę jednej z kategorii tejże nagrody (za zasługi na polu SF), antologii, w której publikowane są zwycięskie teksty, i przede wszystkim statuetce, jaką otrzymują zwycięzcy (nie wszyscy jednak).
Prócz tego, że dopiero rok później powstała nagroda z prawdziwego zdarzenia (czyli honorująca za już wydane teksty - patrz: Ludvik), ciekawy w nagrodzie imienia Čapka jest sposób wyłaniania laureatów. Nie ma tutaj bowiem ograniczenia w liczbie tekstów przysyłanych przez jednego autora (wyłącznie amatora). Każdy może przysłać dowolną ich ilość. Niezależnie jednak od tego sklasyfikowany będzie tylko najlepszy z nadesłanych tekstów, i to on będzie decydował o miejscu, jakie w ostatecznym rozrachunku zajmie autor. W roku 1995 zmieniono zasady wyłaniania laureatów - najpierw wybranych zostaje pięć najlepszych tekstów, a dopiero po tym ustalana jest ich kolejność.
Przez pierwsze dwa lata podawano trzy pierwsze miejsca i kilka wyróżnień (plus nagroda dla autora do 18 lat przyznawana wymiennie z Obiecującym Debiutem). Potem zaczęto podawać do wiadomości publicznej 11 pierwszych miejsc. W roku 1985 uznano jednak, że jedna kategoria to za mało i dodano podkategorię Krótkie Opowiadanie (do 4, a potem do 5 stron). Przez pewien czas istniała też podkategoria Antywojenne Opowiadanie. To też było jeszcze za mało, wobec czego od roku 1990 nagroda dzieli się na trzy kategorie: Powieść i nowela, Opowiadanie, oraz Krótkie Opowiadanie. Dodatkowo od roku 1985 przyznawana jest także Nagroda Ludvik, nie mająca nic wspólnego ze wspomnianą powyżej inną nagrodą o identycznej nazwie.
Większość z nadesłanych prac (a przynajmniej te, których autorzy zajęli pierwszych kilka miejsc) jest publikowanych drukiem jeszcze tego samego roku (najczęściej w antologii Kočas wydawanej na Parcon).
Ostatnimi czasy, to jest od 1993 roku, liczba uczestników konkursu systematycznie spada. Nie jest to jeszcze sytuacja grożąca zniknięciem najstarszej czeskiej nagrody, ale jeśli przez parę jeszcze lat taka tendencja sie utrzyma, to kto wie... W świetle tej tendencji dość dziwacznym wydaje się pomnażanie kategorii, w jakich przyznawane są nagrody. Poniższa tabelka ilustruje ilość uczestniczących w kolejnych edycjach konkursu autorów (litera "A"), oraz liczbę nadesłanych tekstów ("T"):

rok1982198319841985198619871988198919901991199219931994199519961997199819992000
A1272281701912561682293251771661628482695783577664
T220440290330430290400400302232232124118107811326112698



LAUREACI



Powrót do strony głównej Powrót do strony z nagrodami