JANUSZ ANDRZEJ ZAJDEL - (15.08.1938 - 19.07.1985) - urodził się w Warszawie i tutaj też zmarł. Miał z żoną Jadwigą jedno dziecko. Studiował fizykę jądrową na Uniewrsytecie Warszawskim. Pracował w Centralnym Laboratorium Ochrony Radiologicznej, gdzie na początku lat 80-tych był współzałożycielem zakładowej NSZZ. Był autorem artykułów i książek o charakterze popularnonaukowym, a także scenariuszy filmów oświatowych.
Jako pisarz SF zadebiutował w roku 1961 na łamach "Młodego Technika" opowiadaniem "Tau Wieloryba". Przez dwadzieścia lat pracy twórczej opublikował w róznych pismach i antologiach ponad 50 opowiadań. Mimo dużych kłopotów z wydawcami udało mu się też wydać 7 powieści. Pozostało po nim jeszcze kilka niezrealizowanych konspektów powieściowych. Pomimo tak licznego dorobku za życia praktycznie nie został doceniony: w roku 1973 otrzymał odznakę Magnum Trophaeum za wieloletnią współpracę z "Młodym Technikiem", w 1980 został uhonorowany przez Ministra Kultury i Sztuki za "Cylinder van Troffa", w 1984 otrzymał za "Wyjście z cienia" Złotą Sepulkę, a już pośmiertnie za "Paradyzję" Nagrodę Fandomu Sfinks, która od następnego roku zmieniła na jego cześć nazwę na Nagrodę im. Janusza A. Zajdla.
Proza Zajdla prócz rozrywki miała przynosić też refleksje. Zwłaszcza nad drogą, którą podąża ludzkość. Przez większość jego utworów przebija obawa przed zrobieniem z ludzi bezdusznych automatów, przed wtłoczeniem ich w wyniszczający psychicznie system. System, który nadzoruje ich morale, ich czyny, i który za nic ma ich prywatność. Dzięki temu zresztą Zajdel uznany został za pioniera socjologicznej fantastyki - jego drogą poszli później nowi polscy pisarze - Oramus, Parowski, czy Jabłoński.
Niestety, proza Janusza A. Zajdla bardzo się zestarzała. Wiele istniejącyh w niej odnośników przestało być czytelnych po upadku socjalizmu, inne w dzisiejszych czasach wydają się infantylne i nie na miejscu. Prócz garści opowiadań bodaj jedynie "Limes inferior", ewentualnie jeszcze "Paradyzja" przetrwały próbę czasu, jednak możliwe, że i one z czasem popadną w zapomnienie...
Jego prace zostały przełożone na wiele języków. Najwięcej - na rosyjski, czeski i niemiecki. (Pełna lista przekładów znajduje się na stronie Zuzanki).





BIBLIOGRAFIA:

1966 - "Lalande 21185" (Nasza Księgarnia)
1975 - "Prawo do powrotu" (Nasza Księgarnia + 1978, 1988)
1978 - "Cylinder van Troffa" (Kurier Szczeciński 209-291/78, Czytelnik 1980, KAW 1990, Prószyński i Ska 2000)
1982 - "Limes inferior" (Iskry + 1987, SuperNOWA 1997)
1983 - "Wyjście z cienia" (Czytelnik, Wyd. Literackie 1990, Prószyński i Ska 2001) Sepulka'84
1983 - "Cała prawda o planecie Ksi" (KAW, Wyd. Literackie 1991)
1984 - "Paradyzja" (Iskry) Sfinks'85


Zbiory opowiadań:

1965 - "Jad mantezji" - (Nasza Księgarnia) (Egipski kot; Dziwny nieznany świat; Feniks; Próba; Epidemia; Studnia; Robot nr 3; Ciemność; Jad mantezji)
1975 - "Przejście przez lustro" - (Nasza Księgarnia) (Tam i z powrotem; Diabelski młyn; Blisko Słońca; Bunt; Przejście przez lustro; Czwarty rodzaj równowagi; Porządek musi być; Tau Wieloryba; Skorpion; Zjawa; Sami; Metoda doktora Quina; Apetyt na śliwki; Dyżur; Konserwator; Kontakt; Towarzysz podróży)
1976 - "Iluzyt" - (Nasza Księgarnia) (Ten piękny dzień; Wszystkowiedzący; Gra w zielone; Instynkt opiekuńczy; Dziki w kartoflisku; 869113325; Inspekcja; Poczucie winy; Prognozja; Nieingerencja; Dowód; Ferma; Potęga rozumu; Dokąd jedzie ten tramwaj?; Iluzyt)
1981 - "Feniks" - (Nasza Księgarnia) (Dziwny nieznany świat; Feniks; Próba; Studnia; Jad mantezji; Operacja "Wiwarium"; Anomalia; Podwójna pętla; Zabawa w berka; Welcome on the Earth)
1982 - "Ogon diabła" - (KAW) (Relacja z pierwszej ręki; Telechronopator; Stan spoczynku; Eksperyment; Po balu; Awaria; Dżuma, cholera i ciężka grypa; Uranofagia; Woda życia; Et in pulverem reventeris; Felicitas; Psy Agenora; Epizod bez następstw; Dzień liftera; Raport z piwnicy; Metoda laboratoryjna; Skok dodatni; Ogon diabła)
1988 - "Dokąd jedzie ten tramwaj?" - (Książka i Wiedza) (Feniks; Bunt; Czwarty rodzaj równowagi; Skorpion; Tam i z powrotem; Sami; Dyżur; Ten piękny dzień; 869113325; Nieigerencja; Dokąd jedzie ten tramwaj?; Relacja z pierwszej ręki; Woda życia; Stan spoczynku; Awaria; Psy Agenora)
1988 - "Wyższe racje" - (Wyd. Poznańskie) (Awaria; Sami; Woda życia; Adaptacja; Chrzest bojowy; Gra w zielone; Dokąd jedzie ten tramwaj?; Satelita; Bunt; Czwarty rodzaj równowagi; ...et in pulverem ...; Feniks; Psy Agenora; Studnia; Towarzysz podróży; Skok dodatni; Tam i z powrotem; Ferma; Jad mantezji; Zabawa w berka; Dyżur; Iluzyt; Utopia; Wyższe racje; Prognozja)
1989 - "List pożegnalny" - (Alfa) (Ekstrapolowany koniec świata; Druga strona lustra; Towarzysz podróży; Źle o nieobecnych; Satelita; Kolejność umierania; Śmierć Karola; List pożegnalny; Inspekcja; Pigułka bezpieczeństwa; Błąd pilota; Śmieszna sprawa; Adaptacja; Pełnia bytu; Wyższe racje; Utopia; Chrzest bojowy; Wyjątkowo trudny teren; Drugie spojrzenie na planetę Ksi; Człowiek z rury Holfa; Kwadratura; Cała prawda o planecie Ksi; Limes Inferior; Trzecie dno; Enklawa; Macki; Kuszenie licha; Residuum)


Bibliografia opowiadań dostępna jest tutaj