PHILIP KINDRED DICK - (16.12.1928 - 02.03.1982) - urodził się w Chicago wraz z Jane, siostrzyczką, która zmarła w pięć tygodni później. Gdy miał cztery lata, jego rodzice (Dorotha i Joseph) rozwiedli się. Matka, której w udziale przypadł, zabrała go ze sobą do Berkeley (Kalifornia), gdzie uczęszczał do szkoły. Philip nigdy specjalnie jej nie kochał, gdyż obarczał ją winą za śmierć siostry (zbyt późna decyzja odwiezienia jej do szpitala).
Od najmłodszych lat ma kłopoty psychiczne. W roku 1945 przechodzi intensywną terapię psychiatryczną przeciwko agorafobii. Rok później opuszcza dom, by zamieszkać z paroma artystami i poetami. Wkrótce ujawnia się też jego choroba serca. Brane z tego powodu lekarstwa dość szybko wpędzają Dicka w uzależnienie. W roku 1947 rozpoczyna studia na Uniwersytecie Kalifornijskim (germanistyka i filozofia). W sklepie płytowym, gdzie pracuje, poznaje swoją pierwszą żonę - Jeanette Marlin. Szczęście trwa jednak tylko sześć miesięcy. Kolejne żony to: Kleo Apostolides (wtedy też zajął się wyłącznie pisaniem; przeżył z nią niemal dziesięć lat), Anne Williams (z którą ma córkę Laurę, jednak jego uzależnienie od amfetaminy powoduje, że żyją wspólnie jedynie cztery lata), Nancy Hackett (rodzi mu córkę Isoldę; jej odejście w roku 1970 wpędza Dicka w ciąg narkotykowy i depresję) i Tessa Busby (ta dała mu syna Christophera). W związku z amfetaminą, która pozwala mu pisać do 60 stron prozy dziennie, ma wizję oblicz zła o metalowych oczodołach, która pojawia się na niebie, i staje się bazą do napisania "Trzech stygmatów Palmera Eldritcha". Potem wpada w nałóg, z którego wyciąga się dzięki terapii odwykowej (początek lat 70-tych). Ostatnie lata życia upływają mu na twórczym wykorzystywaniu doznanych po roku 1974 wizji (główne ich tematy to: tajemnicze głosy, różowe światło i panorama starożytnego Rzymu).
Fantastyką zainteresował się mając lat 12. Największe wrażenie wywarła na nim proza Van Vogta, i to pod jej wpływem napisał w wieku 14 lat swoją pierwszą powieś - "Return to Lilliput" (litościwie zaginęła). Debiutuje w roku 1951 w "F&SF". Cztery lata póśniej wydaje swoją pierwszą powieść - "Słoneczną loterię". Ma jednak kłopoty z utrzymaniem się ze swojej pisaniny, mimo że w latach 1951-58 spłodził ponad 80 opowiadań. Rozgoryczony klęskami swoich powieści niefantastycznych, zaczyna eksperymentować z granicacmi fantastyki, zupełnie nie przejmując się tym, czy rynek tego oczekuje, czy nie. Publikuje kolejne powieści (z których tylko "Człowiek z Wysokiego Zamku" zostaje doceniony - otrzymuje nagrodę Hugo w 1964 roku) i w związku z nikłymi zuskami coraz bardziej upewnia się, że przeciwko niemu został zawiązany tajny spisek. Podejrzewa na przykład, że Stanisław Lem jest tylko przykrywką jakiejś agendy KGB, która ma za zadanie zniszczyć amerykańską literaturę SF. Prawdziwa sława przychodzi jednak dopiero po śmierci - i to głównie za przyczyną filmu Ridleya Scotta - "Blade Runner" (inne filmy to "Total Recall" - "Pamięć absolutna" i "Screamers" - "Tajemnice Syriusza").
Proza Dicka fascynuje. W żadnym wypadku nie pozostawia obojętnym czytelnika - zakręcenie fabuły i pudełkowatoś przedstawionego świata jest literackim majstersztykiem, choć oczywiście nie wszystkie jego powieści są doskonałe. Często przewija się u niego motyw złej żony (niszczącej męża i zabierającej mu wszystko), również jest obecny akcent rozdzielenia bliźniąt (Dick nigdy nie pogodził się ze śmiercią Jane - przez całe niemal życie słyszał jej głos). Jest tego zresztą sporo więcej - wystarczy przeczytać sobie biografię Dicka made in Lawrence Sutin - "Boże inwazje" (Zysk i Ska 1999, tł. Lech Jęczmyk). Możemy się również zapoznać z powieścią osnutą na wyjątkach z życia Dicka - "Tajemne wniebowstąpienie" autorstwa Michaela Bishopa (Zysk i Ska 1998, tł. Grażyna Grygiel, Piotr Staniewski).
Najważniejsze powieści Dicka, to "Ubik", "Człowiek z Wysokiego Zamku", "Płyńcie łzy moje, rzekł policjant" i "Trzy Stygmaty Palmera Eldritcha", żeby wymienić te szczególnie warte uwagi.





BIBLIOGRAFIA:

1955 - "Solar Lottery" ("World of Chance")
- "Słoneczna loteria"
(tł. Jan Zieliński - Czytelnik 1981, Rebis 1998)
1956 - "The Man Who Japed"
1956 - "The World Jones Made"
- "Świat Jonesa"
(Rebis 2000, tł. Norbert Radomski)
1957 - "The Cosmic Puppets" (rozwinięcie "A Glass of Darkness")
- "Kosmiczne marionetki"
(tł. Jadwiga Andruszkiewicz-Fiejtek - ARAX 1990, Rebis 1998)
1957 - "Eye in the Sky"
- "Oko na niebie"
(Amber 1994, 1999, tł. Katarzyna Mioduszewicz)
1959 - "Time Out of Joint"
- "Czas poza czasem"
(tł. Robert Reszke - Amber 1994, Rebis 2000)
1960 - "Dr. Futurity" (rozwinięcie "Time Pawn")
- "Dr. Futurity"
(Amber 1997, 1999, 2000, tł. Maciej Pintara)
1960 - "Vulcan's Hammer"
1962 - "The Man in the High Castle" Hugo'63, n. Locus'75, n. Locus'87
- "Człowiek z Wysokiego Zamku"
(tł. Lech Jęczmyk - Czytelnik 1980, Editions Spotkania 1991, Zysk i Ska 1999)
1963 - "The Game Players of Titan"
- "Tytańscy gracze"
(Zysk i Ska 2000, tł. Teresa Tyszowiecka-Tarkowska)
1964 - "Clans of the Alphane Moon"
- "Klany księżyca Alfy"
(tł. Agata Dudkiewicz - Phantom Press 1992, Zysk i Ska 2000)
1964 - "Martian Time-Slip" (rozwinięcie "All We Marsmen")
- "Marsjański poślizg w czasie"
(Amber 1994, 1999, tł. Małgorzata Fiałkowska)
1964 - "The Penultimate Truth"
- "Prawda półostateczna"
(Alfa 1998, tł. Jarosław Jóźwiak)
1964 - "The Simulacra"
- "Simulakra"
(Alfa 1998, tł. Jarosław Jóźwiak)
1964 - "The Three Stigmata of Palmer Eldritch" BSFA'67, n. Nebula'65
- "Trzy stygmaty Palmera Eldritcha"
(tł. Zbigniew Królicki - Amber 1990, Rebis 1999)
1964 - "The Unteleported Man"
- "Paszcza Wieloryba"
(Zysk i Ska 1999, tł. Mirosław Kościuk)
1965 - "Dr. Bloodmoney" ("Dr. Bloodmoney, or How We Got Along After the Bomb") n. Nebula'65
- "Doktor Bluthgeld"
(Rebis 1997, tł. Tomasz Jabłoński)
1966 - "The Crack in Space" (rozwinięcie "Cantata 140")
- "Inna Ziemia"
(Amber 1999, tł. Marta Koźbiał)
1966 - "Now Wait for Last Year"
- "A teraz zaczekaj na zeszły rok"
(Alkazar 1993, tł. Grażyna Grygiel, Piotr Staniewski)
- "Teraz zaczekaj na zeszły rok"
(Rebis 2001, tł. )
1967 - "Counter Clock World"
1967 - "The Ganymede Takeover" (+ Ray Nelson)
1967 - "The Zap Gun" ("Project Plowshare")
- "Cudowna broń"
(Amber 1995, tł. Małgorzata Fiałkowska, Cezary Frąc)
1968 - "Do Androids Dream of Electric Sheep?" ("Blade Runner") n. Nebula'69
- "Blade Runner"
(Prószyński i Ska 1995, 1999, tł. Sławomir Kędzierski)
1969 - "Galactic Pot Healer"
- "Galaktyczny druciarz"
(Rebis 1996, tł. Cezary Ostrowski)
1969 - "Ubik" n. Locus'87
- "Ubik"
(tł. Michał Ronikier - Wyd. Literackie 1975, Amber 1990, Rebis 1999)
1970 - "A Maze of Death"
- "Labirynt śmierci"
(tł. Arkadiusz Nakoniecznik - Alfa 1992, Rebis 1997)
1970 - "Our Friends from Frolix 8"
- "Nasi przyjaciele z Frolixa 8"
(Alfa 1993, tł. Wiesław Lipowski)
1972 - "We Can Build You" ("A. Lincoln, Simulacrum")
- "Możemy cię zbudować"
(Rebis 1997, tł. Tomasz Hornowski)
1974 - "Flow My Tears, The Policeman Said" Campbell'75, n. Hugo'75, n. Locus'75, n. Nebula'75
- "Płyńcie łzy moje, rzekł policjant"
(Zysk i Ska 1996, tł. Zbigniew A. Królicki)
1976 - "Deus Irae" (+ Roger Zelzany)
- "Deus Irae"
(Zysk i Ska 1996, tł. Paweł Kruk)
1977 - "A Scanner Darkly" BSFA'79, Cambpell'78, n. Locus'78
- "Przez ciemne zwierciadło"
(Rebis 1997, tł. Tomasz Jabłoński)
1981 - "The Divine Invasion" n. BSFA'83, n. Locus'82
- "Boża iwnazja"
(Zysk i Ska 1996, tł. Lech Jęczmyk)
1982 - "VALIS" n. Locus'82
- "VALIS"
(tł. Lech Jęczmyk - Rebis 1994, Zysk i Ska 1997)
1982 - "The Transmigration of Timothy Archer" n. Locus'83, n. Nebula'82
- "Transmigracja Timothy'ego Archera"
(Rebis 1999, tł. Lech Jęczmyk)
1985 - "Lies, Inc."
1985 - "Radio Free Albemuth"
1988 - "Nick and the Glimmung" (napisana w 1966)
1990 - "We Can Remember It for You Wholesale"


Inne wydania polskie:

- "Ostatni Pan i Władca" - zbiór opowiadań (Amber 1990, tł. różni) (Złotoskóry; Mecz rewanżowy; Król Elfów; Na obraz i podobieństwo Yanceya; Inaczej, niżby się zdawało; Mała czarna skrzynka; Nie zrekonstruowane M; Wojna z Fnoolami; Ostatni Pan i Władca; Sonda przyszłości; Gra nielosowa; Chwyt reklamowy; Majstersztyk; Miasteczko; Przedludzie)
- "Opowiadania najlepsze" - zbiór opowiadań
(Rebis 1998, tł. Jan Karłowski, Tomasz Oljasz, Michał Begiert) (Gdzie kryje się wub?; Roog; Odmiana druga; Wypłata; Mistyfikator; Kolonia; Zbędny; Czasy Żwawej Pat; Śniadanie o brzasku; Foster, już nie żyjesz; Kopia ojca; Wezwanie do naprawy; Zautomatyzowane fabryki; Człowiekiem jest...; Gdyby nie było Benny'ego Cemoliego; Och, być Bloblem!; Wiara naszych ojców; Elektryczna mrówka; Małe co nieco dla nas, temponautów)
- "Krótki, szczęśliwy żywot brązowego oxforda" - zbiór opowiadań
(Prószyński i Ska 1998, 2000 (twarda oprawa), tł. Magdalena Gwalik, Anna Kejna) (Stabilizacja; Stowarzyszenie; Reszta jest wubem; Działo; Czaszka; Obrońcy; Pan Rakieta; Kobziarz wśród drzew; Nieskończoności; Maszyna zachowawcza; Ofiara; Człowiek, który był zmienną; Niestrudzona żaba; Kryształowa krypta; Krótki, szczęśliwy żywot brązowego oxforda; Budowniczy; Intruz; Honorarium; Wielki K; W ogrodzie; Król Elfów; Kolonia; Łup; Niania)
- "Przypomnimy to panu hurtowo" - zbiór opowiadań
(Prószyński i Ska 1998, tł. Magdalena Gawlik) (Pani od ciasteczek; Za drzwiami; Znamienity autor; Przypomnimy to panu hurtowo; Świat Jona; Kłusownicy przestrzeni; Potomstwo; Pewne formy życia; Chmara; Podróżny; Świat, którego pragnęła; Obława; Projekt: Ziemia; Stwórz własny Świat; Śniadanie o zmierzchu; Prezent dla Pat; Twórca kapturów; Jabłoń; Człowiekiem jest; Ekipa dostosowawcza; Niemożliwa planeta; Oszust; James P. Crow; Przechodnia planeta; Miasteczko; Pamiątka; Zwiadowcy)
- "Czysta gra" - zbiór opowiadań
(Prószyńki i Ska 1999, tł. Magdalena Gawlik) (Czysta gra; Wisielec; Czego oko nie widziało; Złoty człowiek; Koło fortuny; Ostatni z władców; Niby-ojciec; Dziwny raj; Tony i żuki; Nul-0; Służąc panu; Eksponat; Pełzacze; Ucieczka; Tożsamość; Ziemi nędzna, ziemi jałowa; Foster, jesteœ martwy; Zapłata za duplikat; Weteran wojenny; Bezstronny; Świat talentu; Człowieku o zdolnościach psi wylecz moje dziecko!; Druga odmiana)
- "My zdobywcy" - zbiór opowiadań
(Prószyński i Ska 1999, tł. Magdalena Gwalik) (Autofab; Wezwanie do naprawy; Jeńcy; Model Yancy'ego; Raport mniejszości; Mechanizm pamięci; Niepoprawna M; My zdobywcy; Gra wojenna; Gdyby nie Benny Cemoli...; Nowość; Topik; Co mówią umarli; Orfeusz o glinianych stopach; Czasy Swawolnej Pat; Stan gotowości; Co zrobimy z Raglandem Parkiem?; Bloblem być...;)
- "Oko Sybilli" - zbiór opowiadań
(Prószyński i Ska 2000, tł. Magdalena Gwalik) (Mała, czarna skrzynka; Wojna z Fnoolami; (Nie)szczęśliwa loteria; Ślad przeszłości; Syndrom ucieczki; Odyseja Terrańska; Twoja wizyta przypada na dzień poprzedni; Święty spór; Wbrew pozorom; Rewanż; Wiara naszych ojców; Opowiadanie na podsumowanie wszystkich opowiadań antologii Harlana Ellisona Niebezpieczne wizje; Elektryczna mrówka; Cadbury, bóbr, któremu zabrakło; Małe co nieco dla nas, temponautów; Przedludzie; Oko Sybilli; Dzień, kiedy Pan Komputer stracił rozum; Drzwi wyjściowe prowadzą do środka; W okowach powietrza, w pajęczynie eteru; Dziwne wspomnienie śmierci; Mam nadzieję na rychły przyjazd; Sprawa Rautavaary; Obcy umysł)


Książki niefantastyczne:

1975 - "Confessions of a Crap Artist" (napisana w 1959)
- "Wyznania łgarza"
(Rebis 1998, tł. Tomasz Jabłoński)
1984 - "The Man Whose Teeth Were All Exactly Alike"
- "Człowiek o jednakowych zębach"
(Rebis 2000, tł.)
1985 - "In Milton Lumky Territory" (napisana 1958-59)
- "Na terenie Miltona Lumky'ego"
(Rebis 2001, tł.)
1985 - "Puttering About in a Small Land" (napisana w 1957)
1986 - "Humpty Dumpty in Oakland" (napisana w 1960)
1987 - "Mary and the Giant" (napisana 1953-55)
1988 - "The Broken Bubble" (napisana w 1956)


Bibliografia zbiorów opowiadań i opowiadań dostępna jest tutaj